کتاب تاریخ فلسفه ی راتلج سده ی نوزدهم از جلد چهارم تا جلد دهم ( 7 جلدی) - نو

تاریخ فلسفه، همان‌گونه که از نام آن برمی‌آید، حاصل پیوند دو حوزه متمایز، یعنی تاریخ و فلسفه است؛ دو رشته‌ای که هر یک الزامات و محدودیت‌های خاص خود را بر دیگری تحمیل می‌کنند. تاریخ فلسفه، به‌مثابه شاخه‌ای از تاریخ اندیشه، مستلزم آن است که اندیشه‌های فیلسوفان در بستر تاریخی و فکری زمانه خود فهمیده شوند. چنین رویکردی می‌کوشد نشان دهد متفکران هر دوره چگونه به پرسش‌های بنیادین خود پاسخ داده‌اند، از چه چارچوب‌های مفهومی بهره برده‌اند، چه اهداف و پیش‌فرض‌هایی داشته‌اند و محدودیت‌ها، خطاها و نقاط کور اندیشه آنان چه بوده است.

با این حال، تاریخ فلسفه صرفاً به توصیف اندیشه‌ها محدود نمی‌شود. از آنجا که این حوزه در عین حال تمرینی در فلسفه نیز هست، همواره جنبه‌ای انتقادی و تحلیلی دارد. پژوهشگر تاریخ فلسفه نه‌تنها در پی بازسازی و فهم استدلال‌های فیلسوفان است، بلکه می‌کوشد اعتبار و انسجام آن‌ها را نیز ارزیابی کند. ازاین‌رو، تاریخ فلسفه عرصه‌ای است که در آن فهم گذشته با پرسش‌های فلسفی امروز پیوند می‌خورد و گفت‌وگویی میان سنت و اکنون شکل می‌گیرد.

سده نوزدهم یکی از پویاترین دوره‌های تاریخ اندیشه به‌شمار می‌آید؛ عصری که با پیشرفت‌های چشمگیر در علوم طبیعی، ریاضیات و روان‌شناسی همراه بود و روان‌شناسی نیز به‌تدریج جایگاه خود را به‌عنوان رشته‌ای مستقل از فلسفه تثبیت کرد. در این دوره، مباحث گسترده‌ای درباره ماهیت روش علمی، امکان به‌کارگیری روش‌های علوم طبیعی در مطالعه انسان و جامعه، و حدود اعتبار مشاهده و آزمایش در علوم انسانی شکل گرفت. همچنین نظریه‌های مهمی درباره ماهیت واقعیت، مبانی معرفت، اخلاق و آزادی فردی تدوین شد که بسیاری از آن‌ها همچنان در کانون مباحث فلسفه معاصر قرار دارند.

فیلسوفانی که در این جلد معرفی و بررسی شده‌اند، نمایندگان سنت‌های گوناگون فلسفی، از جمله فلسفه تحلیلی، فلسفه قاره‌ای و پراگماتیسم آمریکایی هستند. هر فصل به قلم یکی از متخصصان این حوزه نوشته شده و اندیشه‌های هر فیلسوف را در بستر تاریخی شکل‌گیری آن‌ها بررسی می‌کند، درعین‌حال پیوند این اندیشه‌ها با مسائل و دغدغه‌های فلسفی امروز را نیز نشان می‌دهد. برخی از فیلسوفان نیز در بیش از یک فصل و از منظرهای متفاوت مورد بررسی قرار گرفته‌اند تا ابعاد گوناگون اندیشه آنان روشن‌تر شود و تصویری جامع‌تر از تأثیرشان بر تاریخ فلسفه ارائه گردد.